Słownik pojęć
Krótkie definicje pojęć stosowanych na stronie — onkologia integracyjna i EBM.
- CAM
- Complementary and Alternative Medicine — medycyna komplementarna i alternatywna. Zbiorcza nazwa dla metod spoza głównego nurtu medycyny konwencjonalnej.
- Onkologia integracyjna
- Połączenie leczenia konwencjonalnego (chemio, radio, immunoterapia, chirurgia) z udokumentowanymi metodami CAM — w celu poprawy efektów leczenia i jakości życia.
- EBM
- Evidence-Based Medicine — medycyna oparta na dowodach. Standard prowadzenia praktyki klinicznej oparty na publikacjach peer-reviewed.
- GRADE
- System oceny jakości dowodów. 4 poziomy: high, moderate, low, very low. Stosowany przez ESMO, NCCN, ASCO, WHO.
- RCT
- Randomized Controlled Trial — randomizowane badanie kontrolowane. Złoty standard badań klinicznych. Pacjenci losowo przydzielani do grupy leczonej i kontrolnej.
- Metaanaliza
- Statystyczna analiza wielu badań klinicznych na ten sam temat. Najmocniejszy poziom dowodów EBM.
- PMID
- PubMed Identifier — unikatowy numer publikacji w bazie PubMed.
- DOI
- Digital Object Identifier — uniwersalny identyfikator publikacji elektronicznej.
- Off-label
- Stosowanie leku zarejestrowanego dla innego wskazania niż zatwierdzone przez agencję rejestracyjną. Legalne pod nadzorem lekarza.
- KOI
- Conflict of Interest — konflikt interesów. Ujawnienie powiązań finansowych autora publikacji z firmami farmaceutycznymi (wymagane przez ICMJE).
- ICMJE
- International Committee of Medical Journal Editors — międzynarodowy komitet standardów publikacji medycznych. Wymaga ujawnienia KOI z 36 miesięcy.
- OS
- Overall Survival — całkowite przeżycie od momentu rozpoznania lub rozpoczęcia leczenia.
- PFS
- Progression-Free Survival — czas od rozpoczęcia leczenia do progresji choroby lub zgonu.
- HR
- Hazard Ratio — ryzyko względne. HR=1,0 brak różnicy. HR=0,5 redukcja ryzyka o 50%.
- NNT
- Number Needed to Treat — ile osób trzeba leczyć by jednej pomóc.
- MSR
- Median Survival Ratio — stosunek median przeżycia między grupą leczoną a kontrolną.
- IVC
- Intravenous Vitamin C — wlewy dożylnej witaminy C w dawkach 25-100 g.
- Vitcylation
- Nowo opisany mechanizm działania witaminy C: kowalencyjna modyfikacja białka STAT1, wzmocnienie odpowiedzi interferonowej (Zhao 2025, Cell, PMID 40023152).
- TTFields
- Tumor Treating Fields — naprzemienne pole elektryczne 200 kHz zakłócające podział komórek nowotworowych. Optune (Novocure) — FDA approved dla GBM.
- CRF
- Cancer-Related Fatigue — zmęczenie związane z nowotworem i jego leczeniem. Jeden z najczęstszych objawów onkologicznych.
- CINV
- Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting — nudności i wymioty po chemioterapii.
- CIPN
- Chemotherapy-Induced Peripheral Neuropathy — neuropatia obwodowa indukowana chemioterapią.
- Kacheksja
- Zespół wyniszczenia nowotworowego — utrata masy mięśniowej, osłabienie, anoreksja.
- QoL
- Quality of Life — jakość życia. Mierzona standardowymi kwestionariuszami (EORTC QLQ-C30, FACT-G).
- Riordan IVC Protocol
- Standardowy protokół podawania dożylnej witaminy C w onkologii, opracowany w 1995 r. (Riordan Clinic, USA). Określa kwalifikację (G6PD), dawkowanie, monitorowanie.
- GRADE moderate
- Średni poziom pewności dowodów — prawdziwy efekt prawdopodobnie jest zbliżony do oszacowania, ale różnica jest możliwa.