Pacjent Ma Prawo
CGRADEumiarkowana

Dieta śródziemnomorska

Dieta — prewencja PIERWOTNA raka piersi (PREDIMED 2015), redukcja śmiertelności CVD.

Ważne: NIE "dieta cudowna" w leczeniu. Korzyść głównie prewencyjna pierwotna i kardiologiczna.

Profil dowodowy

ARekomendowana w wytycznych klinicznychGRADEumiarkowanaJak czytać te oznaczenia →
Sygnał efektu: RCT III PREDIMED/Toledo 2015 (PMID 26365989, n=4282): prewencja PIERWOTNA raka piersi — HR 0,32 dla diety + EVOO vs kontrola.
Najwyższy typ danych klinicznych (A): Najwyższy typ danych klinicznych: wiele niezależnych badań randomizowanych lub metaanaliza je integrująca. Standard wytycznych klinicznych.
Główna luka dowodowa: Główna korzyść w prewencji pierwotnej i kardiologii, nie w aktywnej terapii onkologicznej; brak refundacji programu dietetycznego w PL.
Kontekst dowodowy: Hiszpańskie RCT publiczne (PREDIMED) — najsilniejsza baza dla prewencji pierwotnej raka piersi.
GRADE mierzy pewność oszacowania efektu — nie sam efekt. „Niska pewność" nie oznacza „brak efektu". Substancje nieopatentowane strukturalnie nie dostają RCT III bo brak sponsora. Więcej: Jak czytać dowody.

Co to jest

Dieta oparta na warzywach, owocach, oliwie z oliwek extra virgin, rybach, orzechach, roślinach strączkowych i pełnoziarnistych zbożach. Ograniczona spożycie mięsa czerwonego i przetworzonego, cukrów dodanych. Najlepiej udokumentowany model żywieniowy w prewencji i onkologii.

Mechanizm działania

Mechanizmy: niski indeks zapalny (high polyphenol content), wsparcie mikrobioty jelitowej (błonnik fermentowalny), regulacja insulinowrażliwości, redukcja stresu oksydacyjnego, dostarczanie kwasów omega-3 (ryby).

Dowody naukowe (EBM)

Poziom dowodów dla głównego wskazania: GRADEumiarkowanaJesteśmy umiarkowanie pewni — prawdziwy efekt prawdopodobnie jest zbliżony, ale różnica jest możliwa.

PublikacjaCzasopismoTypGłówny wniosekŹródło
Toledo et al. 2015 (PREDIMED)JAMA Intern MedRCT-IIIPrewencja PIERWOTNA raka piersi — HR 0,32 dla diety + EVOO, n=4282PMID 26365989
Estruch et al. 2018NEJMRCT-IIIPREDIMED reanaliza — redukcja zdarzeń sercowo-naczyniowychPMID 29897866

Wskazania kliniczne

  • Prewencja PIERWOTNA raka piersi — PREDIMED / Toledo 2015 (PMID 26365989) dotyczy kobiet bez raka, z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym (NIE prewencji wtórnej po diagnozie).
  • Redukcja śmiertelności onkologicznej o 14% (Schwingshackl 2017 metaanaliza)
  • Wsparcie podczas chemioterapii (redukcja stanu zapalnego)
  • Zachowanie funkcji poznawczych
  • Synergia z aktywnością fizyczną

Przeciwwskazania i interakcje

  • Względne: zaburzenia połykania (modyfikacja konsystencji)
  • Względne: pacjent z neutropenią — ograniczenie surowych warzyw i owoców (dieta niskobakteryjna)
  • Względne: zespół jelita drażliwego (modyfikacja FODMAP)
  • Względne: alergie pokarmowe (orzechy, ryby)

Profil bezpieczeństwa

  • Bardzo dobry profil bezpieczeństwa — to model żywienia, nie suplementacja
  • Dostosowanie do indywidualnych potrzeb przez dietetyka klinicznego
  • Stopniowa zmiana nawyków (3-6 miesięcy)
  • Klucz: oliwa z oliwek EVO (1-2 łyżki dziennie), 5 porcji warzyw/owoców, 2-3 porcje ryb tygodniowo

Status regulacyjny w wybranych krajach

KrajStatusUwagi
PLdopuszczoneRekomendacje IŻŻ
EUdopuszczoneEFSA, ESMO recognizes

Status regulacyjny zmienia się — informacje aktualne na dzień rewizji podstrony. Szczegółowe porównanie 7 krajów UE: Refundacja w UE.

Jak rozmawiać z lekarzem

  • Czy mogę otrzymać skierowanie do dietetyka klinicznego z doświadczeniem w onkologii?
  • Jak dostosować dietę do mojego leczenia (chemio, hormono)?
  • Czy mam ograniczenia (neutropenia, zaburzenia połykania)?
  • Czy są jakieś składniki które powinienem ograniczyć (np. fitoestrogeny w raku ER+)?

Wszystkie źródła

Powyżej w sekcji „Dowody naukowe" zaprezentowano kluczowe publikacje. Pełna lista wszystkich źródeł cytowanych na stronie:

Zobacz wszystkie źródła →

Kategoria: C — Medycyna stylu życia (guideline-supported)

Strona aktualizowana okresowo. Zgłoszenia błędów lub aktualizacji: kontakt.