BKonwencjonalne technologie/procedury (nie CAM)GRADEwysoka

Terapia fotodynamiczna (PDT)

Aktywacja światłem fotosensybilizatora (porfimer sodowy). FDA-approved 6 wskazań.

Ważne: Fotouczulenie skóry do 6 tygodni. NIE myllić z "naświetlaniem laserowym krwi" (NRL pkt 8).

Profil dowodowy

AWiele RCT lub metaanaliza RCTRekomendowana w wytycznych klinicznychGRADEwysokaJak czytać te oznaczenia →

Sygnał efektu: PDT (porfimer sodowy) zatwierdzony przez FDA dla 6 wskazań onkologicznych. RCT III Overholt 2007 Barrett.

Najwyższy typ danych klinicznych (A): Najwyższy typ danych klinicznych: wiele niezależnych badań randomizowanych lub metaanaliza je integrująca. Standard wytycznych klinicznych.

Główna luka dowodowa: Ograniczona dostępność technologii; specyficzne wskazania.

Kontekst dowodowy: NIE jest CAM — FDA-approved konwencjonalna procedura onkologiczna od dekad. EMA approved. Refundacja w PL przez NFZ dla wybranych wskazań.

GRADE mierzy pewność oszacowania efektu — nie sam efekt. „Niska pewność" nie oznacza „brak efektu". Substancje nieopatentowane strukturalnie nie dostają RCT III bo brak sponsora. Więcej: Jak czytać dowody.

Co to jest

Połączenie podanego fotouczulacza (najczęściej porfimer sodowy — Photofrin) z napromieniowaniem światłem laserowym o określonej długości fali. Fotouczulacz gromadzi się w komórkach nowotworowych, światło uruchamia reakcję cytotoksyczną.

Mechanizm działania

Aktywowany światłem fotouczulacz generuje tlen singletowy i inne reaktywne formy tlenu (ROS), które uszkadzają komórki nowotworowe. Selektywność wynika z preferencyjnego pobierania fotouczulacza przez komórki nowotworowe oraz precyzyjnego naświetlania tylko obszaru zmiany.

Dowody naukowe (EBM)

Poziom dowodów dla głównego wskazania: GRADEwysokaJesteśmy bardzo pewni, że prawdziwy efekt jest zbliżony do oszacowania.

Publikacja	Czasopismo	Typ	Główny wniosek	Źródło
Agostinis et al. 2011	CA Cancer J Clin	review	Comprehensive review PDT — mechanizm, wskazania, dowody	PMID 21617154
Overholt et al. 2007	Gastrointest Endosc	RCT-III	PDT w przełyku Barretta — redukcja progresji do raka	PMID 17643434

Wskazania kliniczne

Wczesny rak przełyku (FDA approved)
Przełyk Barretta z dysplazją wysokiego stopnia (eliminacja dysplazji)
Rak płaskonabłonkowy płuca (wczesny)
Rak podstawnokomórkowy skóry (powierzchowny)
Keratoza słoneczna
Chłoniak skórno-T-komórkowy (CTCL)

Przeciwwskazania i interakcje

Porfiria i inne zaburzenia metabolizmu porfiryn (bezwzględne)
Nadwrażliwość na porfimer
Ciężkie zaburzenia czynności wątroby
Zaawansowane nowotwory naciekające duże naczynia

Profil bezpieczeństwa

Nadwrażliwość na światło przez 4-6 tygodni po podaniu fotouczulacza — pacjent musi unikać silnego światła słonecznego i bezpośredniego oświetlenia
Typowe: kaszel, krótkotrwała duszność (po PDT płuc)
Niezbyt częste: zwężenia (np. przełyku) wymagające endoskopowego rozszerzenia
Procedura wykonywana w ośrodkach onkologicznych z doświadczeniem (kilka w PL)

Status regulacyjny w wybranych krajach

Kraj	Status	Uwagi
USA	dopuszczone	FDA approved (Photofrin) dla 6 wskazań onkologicznych
EU	dopuszczone	EMA approved; częściowa refundacja
PL	refundowane	NFZ refunduje dla wybranych wskazań onkologicznych

Status regulacyjny zmienia się — informacje aktualne na dzień rewizji podstrony. Szczegółowe porównanie 7 krajów UE: Refundacja w UE.

Jak rozmawiać z lekarzem

Czy moja zmiana nadaje się do PDT (lokalizacja, stadium)?
Gdzie najbliżej można uzyskać dostęp do PDT z porfimerem?
Jakie są alternatywy w moim przypadku (chirurgia, radioterapia)?
Jak długo będzie wymagana ochrona przed światłem po zabiegu?

Wszystkie źródła

Powyżej w sekcji „Dowody naukowe" zaprezentowano kluczowe publikacje. Pełna lista wszystkich źródeł cytowanych na stronie:

Zobacz wszystkie źródła →

Kategoria: B — Konwencjonalne technologie/procedury (nie CAM)

Strona aktualizowana okresowo. Zgłoszenia błędów lub aktualizacji: kontakt.