AFarmakologiczne uzupełniająceGRADEniska

Glutamina

Aminokwas. KLUCZOWE: PRZECIWWSKAZANA w HSCT (MASCC/ISOO 2020).

Ważne: PRZECIWWSKAZANA w HSCT wg MASCC/ISOO 2020.

Profil dowodowy

AWiele RCT lub metaanaliza RCTBrak rekomendacji w wytycznych klinicznychGRADEniskaJak czytać te oznaczenia →

Sygnał efektu: MASCC/ISOO 2020: rekomendacja przeciwko parenteralnej glutaminie w HSCT. Cochrane Sayles 2016: niejednoznaczny efekt, umiarkowana korzyść w wybranych schematach.

Najwyższy typ danych klinicznych (A): Najwyższy typ danych klinicznych: wiele niezależnych badań randomizowanych lub metaanaliza je integrująca. Standard wytycznych klinicznych.

Główna luka dowodowa: Status silnie zależny od drogi podania, populacji i wskazania — nie ma jednej ogólnej rekomendacji. Sprzeczne sygnały.

Kontekst dowodowy: Substancja OTC bez pojedynczego sponsora dla badań rejestracyjnych. MASCC/ISOO 2020 stworzyło rekomendacje na podstawie dostępnych RCT bez przemysłowego finansowania.

GRADE mierzy pewność oszacowania efektu — nie sam efekt. „Niska pewność" nie oznacza „brak efektu". Substancje nieopatentowane strukturalnie nie dostają RCT III bo brak sponsora. Więcej: Jak czytać dowody.

Co to jest

Aminokwas warunkowo niezbędny — najpowszechniejszy aminokwas w osoczu. Podstawowe paliwo dla enterocytów (komórek nabłonka jelita) i limfocytów. W onkologii — wsparcie błon śluzowych i regeneracja tkanek po chemio/radio.

Mechanizm działania

Glutamina jest warunkowo niezbędna w stresie metabolicznym (chemioterapia, operacja, zakażenie). Wzrasta zapotrzebowanie, a synteza endogenna nie wystarcza. Bez suplementacji — atrofia kosmków jelitowych, immunosupresja, zwiększona przepuszczalność jelitowa ("leaky gut").

Dowody naukowe (EBM)

Poziom dowodów dla głównego wskazania: GRADEniskaPewność jest ograniczona — prawdziwy efekt może istotnie różnić się od oszacowania.

Publikacja	Czasopismo	Typ	Główny wniosek	Źródło
Elad et al. 2020 (MASCC/ISOO)	Cancer	wytyczne	REKOMENDACJA PRZECIWKO parenteralnej glutaminie w HSCT	DOI 10.1002/cncr.33100
Sayles et al. 2016	Cochrane	metaanaliza	Niejednoznaczny efekt; umiarkowana korzyść w wybranych schematach	DOI 10.1002/14651858.CD012162

Wskazania kliniczne

Ważne: Status glutaminy jest silnie zależny od populacji pacjentów, drogi podania (doustna vs parenteralna) i wskazania. Nie istnieje jedna ogólna rekomendacja „za glutaminą". Pacjenci HSCT (przeszczep komórek macierzystych) mają REKOMENDACJĘ PRZECIWKO parenteralnej glutaminie wg MASCC/ISOO 2020.

Mucositis po chemioterapii (5-FU, doksorubicyna, metotreksat)
Mucositis po radioterapii głowy i szyi, miednicy
Biegunka popromienna
Redukcja neuropatii po oksaliplatynie (Vahdat 2001)
MASCC/ISOO Mucositis Guidelines 2020 — UWAGA: rekomendacja zależy od drogi podania i populacji; istnieje rekomendacja PRZECIWKO parenteralnej glutaminie u pacjentów HSCT. Nie ma ogólnej rekomendacji „za glutaminą" przeciw mucositis.

Przeciwwskazania i interakcje

Niewydolność wątroby (encefalopatia wątrobowa)
Ciężka niewydolność nerek
Niektóre kontrowersje — czy glutamina nie "karmi" niektórych nowotworów (badania mieszane)

Profil bezpieczeństwa

Typowe: dobrze tolerowana, rzadko nudności
Dawkowanie: 10-30 g/dobę w 2-3 dawkach, najczęściej w postaci proszku rozpuszczanego w wodzie
L-glutamina (forma wolna) — lepsza biodostępność niż glutamina dipeptydowa
Przyjmować z 250-500 ml wody, na pusty żołądek

Status regulacyjny w wybranych krajach

Kraj	Status	Uwagi
PL	OTC	Suplement; forma jelitowa w żywieniu medycznym

Status regulacyjny zmienia się — informacje aktualne na dzień rewizji podstrony. Szczegółowe porównanie 7 krajów UE: Refundacja w UE.

Jak rozmawiać z lekarzem

Czy glutamina jest bezpieczna w moim typie nowotworu?
Jaka dawka w profilaktyce/leczeniu mucositis?
Kiedy zacząć (przed chemio czy po pojawieniu się objawów)?
Czy poleca Pan/Pani konkretny preparat?

Wszystkie źródła

Powyżej w sekcji „Dowody naukowe" zaprezentowano kluczowe publikacje. Pełna lista wszystkich źródeł cytowanych na stronie:

Zobacz wszystkie źródła →

Kategoria: A — Farmakologiczne uzupełniające

Strona aktualizowana okresowo. Zgłoszenia błędów lub aktualizacji: kontakt.