Przejdź do treści
AGRADEniska

Kwasy omega-3 (EPA/DHA)

Kwasy tłuszczowe omega-3 — sygnał ograniczenia kacheksji onkologicznej.

Ważne: Działanie przeciwzakrzepowe — uwzględnić przy leczeniu przeciwkrzepliwym.

Profil dowodowy

ASupportive care — wsparcie standardowego leczeniaGRADEniskaJak czytać te oznaczenia →
Sygnał efektu: Metaanaliza 2024 (PMID 38220400): omega-3 + masa ciała w kacheksji onkologicznej — istotny wzrost masy w podgrupach RCT.
Najwyższy typ danych klinicznych (A): Najwyższy typ danych klinicznych: wiele niezależnych badań randomizowanych lub metaanaliza je integrująca. Standard wytycznych klinicznych.
Główna luka dowodowa: Heterogeniczność preparatów EPA/DHA, dawkowania, długości terapii; brak RCT III dla większości wskazań poza kacheksją.
Kontekst dowodowy: Brak RCT III finansowanego przez przemysł farmaceutyczny — substancja nieopatentowana, bez możliwości zwrotu kosztów badania.
GRADE mierzy pewność oszacowania efektu — nie sam efekt. „Niska pewność" nie oznacza „brak efektu". Substancje nieopatentowane strukturalnie nie dostają RCT III bo brak sponsora. Więcej: Jak czytać dowody.

Co to jest

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3: EPA (eikozapentaenowy) i DHA (dokozaheksaenowy). W onkologii — głównie ze względu na działanie przeciwzapalne, wsparcie funkcji błon komórkowych i zachowanie masy mięśniowej w kacheksji.

Mechanizm działania

Modulacja produkcji prostaglandyn i leukotrienów — redukcja przewlekłego stanu zapalnego (TNF-α, IL-6, CRP). Wpływ na resolwiny i protektyny — mediatory rozwiązania stanu zapalnego.

Dowody naukowe (EBM)

Poziom dowodów dla głównego wskazania: GRADEniskaPewność jest ograniczona — prawdziwy efekt może istotnie różnić się od oszacowania.

PublikacjaCzasopismoTypGłówny wniosekŹródło
Meta-analiza RCT 2024meta-analizametaanalizaOmega-3 + masa ciała w kacheksji onkologicznej — istotny wzrost masy w podgrupach RCT (WMD+0,99 kg; 95% CI)PMID 38220400

Wskazania kliniczne

  • Kacheksja nowotworowa — Mocellin et al. 2016 metaanaliza wykazała stabilizację masy ciała
  • NSCLC — utrzymanie masy mięśniowej podczas chemioterapii (Werner 2017)
  • Redukcja CRP i IL-6 (markery zapalenia)
  • Wsparcie funkcji poznawczych (chemobrain)

Przeciwwskazania i interakcje

  • Antykoagulanty (warfaryna, NOAC) — wydłużenie czasu krwawienia
  • Podwyższone trójglicerydy (paradoksalnie u niektórych pacjentów)
  • Alergia na ryby/skorupiaki (zależnie od źródła)
  • Operacja planowana — odstawić 7 dni wcześniej

Profil bezpieczeństwa

  • Typowe: posmak rybi, odbijanie, lekkie biegunki przy wysokich dawkach (> 3 g/d)
  • Wybór preparatu: oczyszczone z metali ciężkich (rtęć, PCB) — certyfikat IFOS lub GOED
  • Optymalne dawki w onkologii: 2-3 g EPA+DHA dziennie
  • Najlepiej z posiłkiem (tłuszcze poprawiają wchłanianie)

Status regulacyjny w wybranych krajach

KrajStatusUwagi
PLOTCSuplement i lek (Omacor/Lovaza Rx)

Status regulacyjny zmienia się — informacje aktualne na dzień rewizji podstrony. Szczegółowe porównanie 7 krajów UE: Refundacja w UE.

Jak rozmawiać z lekarzem

  • Jaka dawka EPA+DHA w moim przypadku?
  • Czy mam podwyższone CRP — czy to wskazanie do większej dawki?
  • Czy moje leki przeciwzakrzepowe wykluczają omega-3?
  • Jakie preparaty Pan/Pani poleca (jakość, certyfikaty)?

Wszystkie źródła

Powyżej w sekcji „Dowody naukowe" zaprezentowano kluczowe publikacje. Pełna lista wszystkich źródeł cytowanych na stronie:

Zobacz wszystkie źródła →

Kategoria: AFarmakologiczne uzupełniające

Strona aktualizowana okresowo. Zgłoszenia błędów lub aktualizacji: kontakt.