Melatonina
Hormon szyszynki badany jako adjuwant onkologiczny.
Profil dowodowy
AWiele RCT lub metaanaliza RCTSupportive care — wsparcie standardowego leczeniaGRADEniskaJak czytać te oznaczenia →Co to jest
Hormon szyszynki regulujący cykl dobowy. W onkologii stosowana w dawkach 3-20 mg/dobę wieczorem, znacznie wyższych niż "dawka snu" (1-3 mg). Działanie antyoksydacyjne, immunomodulacyjne i (potencjalnie) bezpośrednio cytotoksyczne.
Mechanizm działania
Mechanizm wielokierunkowy: regulacja MT1/MT2 (receptory melatoniny), modulacja apoptozy, hamowanie aromatazy (istotne w raku piersi ER+), wsparcie układu odpornościowego.
W kontekście onkologii integracyjnej — kluczowe znaczenie ma regulacja snu, redukcja lęku i fatigue związanych z nowotworem i jego leczeniem.
Dowody naukowe (EBM)
Poziom dowodów dla głównego wskazania: GRADEniskaPewność jest ograniczona — prawdziwy efekt może istotnie różnić się od oszacowania.
| Publikacja | Czasopismo | Typ | Główny wniosek | Źródło |
|---|---|---|---|---|
| Seely et al. 2012 | Integr Cancer Ther | metaanaliza | Adjuwant chemio — sygnał redukcji śmiertelności 1-roku i toksyczności | PMID 22019490 |
| Wang et al. 2012 | Cancer Chemother Pharmacol | metaanaliza | Solid tumors — sygnał poprawy odpowiedzi i przeżycia | PMID 22271210 |
Wskazania kliniczne
- Zaburzenia snu i regulacja rytmu dobowego u pacjentów onkologicznych (główne wskazanie supportive)
- Sleep-circadian adjunct podczas chemio/radioterapii
- Redukcja toksyczności chemio — metaanaliza Seely 2012 i Wang 2012 (sygnał obserwacyjny)
- WAŻNE: melatonina NIE figuruje jako rekomendacja ASCO/SIO Anxiety and Depression Guidelines 2023 (Carlson et al.). Status: supportive / sleep-circadian adjunct, NIE leczenie lęku/depresji.
Przeciwwskazania i interakcje
- Choroby autoimmunologiczne aktywne (melatonina nasila aktywność układu odpornościowego)
- Stan po przeszczepie narządu (immunosupresja)
- Padaczka (rzadkie doniesienia o obniżeniu progu drgawkowego)
- Ciąża i karmienie piersią (brak danych bezpieczeństwa)
Profil bezpieczeństwa
- Typowe: senność rano (przy zbyt dużej dawce), bóle głowy, żywe sny
- Niezbyt częste: spadek ciśnienia, niepokój paradoksalny
- Interakcje: leki immunosupresyjne, antykoagulanty, leki przeciwdrgawkowe
- Najlepiej przyjmować 30-60 min przed snem, przy zgaszonym świetle
Status regulacyjny w wybranych krajach
| Kraj | Status | Uwagi |
|---|---|---|
| PL | OTC | Suplement (do 5 mg) i Rx (powyżej) |
| USA | OTC | Dietary supplement |
| DE | dopuszczone | Lek na receptę dla wybranych wskazań snu |
Status regulacyjny zmienia się — informacje aktualne na dzień rewizji podstrony. Szczegółowe porównanie 7 krajów UE: Refundacja w UE.
Jak rozmawiać z lekarzem
- Czy melatonina jest bezpieczna w moim leczeniu onkologicznym?
- Jaka dawka jest optymalna dla mojego problemu (sen / lęk / wsparcie chemio)?
- O której godzinie przyjmować i jak długo?
- Czy moje leki (sprawdź lista) wchodzą w interakcje?
Wszystkie źródła
Powyżej w sekcji „Dowody naukowe" zaprezentowano kluczowe publikacje. Pełna lista wszystkich źródeł cytowanych na stronie:
Zobacz wszystkie źródła →Kategoria: A — Farmakologiczne uzupełniające
Strona aktualizowana okresowo. Zgłoszenia błędów lub aktualizacji: kontakt.