Pacjent Ma Prawo

Dla lekarzy

Zasady protokolarnego włączenia metod CAM w opiece onkologicznej.

1. Standardy międzynarodowe

  • ASCO/SIO — Pain 2022 (Mao JJ et al.), Anxiety/Depression 2023 (Carlson LE et al.), Fatigue 2024 (Bower JE et al.)
  • ASCO — Cannabis and Cannabinoids in Adults With Cancer 2024 (Braun IM et al., PMID 38478773): klinicyści powinni odradzać stosowanie cannabis/kannabinoidów jako leczenia przeciwnowotworowego poza badaniem klinicznym
  • MASCC/ISOO — Mucositis 2020 (Elad S et al.)
  • ESMO — Clinical Practice Guidelines (supportive/survivorship, zależnie od wskazania)
  • NCCN — Distress Management / Survivorship / Supportive Care (zależnie od wersji)
  • ICMJE Recommendations — standardy ujawniania KOI (36 miesięcy)
  • EFPIA Code — Code of Practice on the Promotion of Prescription-Only Medicines
  • Sunshine Act (USA) — wzorzec transparentności płatności od pharma
  • NICE Guidelines — UK referencja dla terapii uzupełniających

2. Konflikt interesów (KOI)

Lekarz prowadzący terapie uzupełniające powinien ujawnić pacjentowi:

  • Finansowanie pharmaceutyczne (granty, stypendia, doradztwo) z 36 miesięcy
  • Powiązania z dostawcami suplementów lub sprzętu
  • Udział w programach refundacyjnych
  • Wynagrodzenia z konferencji branżowych

Wzór deklaracji KOI: zob. ICMJE Disclosure Form.

3. Świadoma zgoda — wymagane elementy

  1. Diagnoza i stadium choroby
  2. Cel terapii uzupełniającej (NIE zastępczy)
  3. Stan dowodów EBM (PMID, GRADE) — co najmniej 3 kluczowe publikacje
  4. Mechanizm działania
  5. Wszystkie działania niepożądane z częstością
  6. Interakcje z aktualnym leczeniem
  7. Monitorowanie (badania krwi, obrazowanie)
  8. Koszty (jeśli pozarefundowane)
  9. Alternatywy
  10. Prawo do wycofania zgody w każdym momencie

4. Dokumentacja

Pełna dokumentacja obejmuje:

  • Pisemna świadoma zgoda (podpisana, datowana, 2 egzemplarze)
  • Protokół leczenia (dawki, częstość, czas trwania)
  • Wyniki badań przed włączeniem (G6PD dla IVC, ferrytyna dla artesunatu, 25-OH-D dla witaminy D)
  • Lista wszystkich leków i suplementów pacjenta
  • Karta monitorowania (wizyty, parametry, działania niepożądane)
  • Komunikacja z onkologiem prowadzącym (zgoda na włączenie metody)

5. Wzorcowe wytyczne

6. Konsultacja z onkologiem prowadzącym

Lekarz włączający terapię uzupełniającą powinien przed rozpoczęciem:

  • Skonsultować się z onkologiem prowadzącym (mail, telekonferencja, dokumentacja)
  • Uzyskać potwierdzenie braku interakcji z aktualnym schematem leczenia
  • Zapewnić, że terapia uzupełniająca nie spowoduje opóźnienia/rezygnacji z leczenia konwencjonalnego
  • Włączyć onkologa w plan monitorowania